جایگاه تفکر در نظام آموزشی و داربست فکری دانش آموز امروز ما

در تابستان 90 کمیته ای در اداره کل تشکیل یافت و با همکاری چند نفر از عزیزان در حوزه ها و پست های مختلف آموزشی و مسولان زیربط اقدام به برگزاری نشست ها و هم اندیی در خصوص طرح ذکور نموده تا بتوانند متناسب با احوالات نظام آموطشی حال حاضر مدارس شهرستان های استان تهران به تهیه و تدارک بسته آموزشی تفکر ( محتوای تولید شده ) پرداخته تا انشاءالله از آغاز سال تحصیلی 91-90 در %10 مدارس به صورت آزمایشی پیاده شود.

کمیته ی تولید محتوای فعالیت های فکری دانش آموزان

جایگاه ویژه و منحصر به فرد و نقش محوری تفکر در تعلیم و تربیت ، از آن عنصری بی بدیلی ساخته است که اگر به عنوان مهم ترین هدف تربیت تلقی نشود بی شک از اساسی ترین اهداف است. به ویژه در نظام تعلیم و تربیت اسلامی که انسان به عنوان موجودی متاله نگریسته شده است. آن چه یادگیری نامیده می شود ، تنها در پرتو توجه به پرورش بعد شناختی دانش آموز معنادار خواهد بود. در این راستا معاونت پژوهش ، برنامه ریزی و منابع نیروی انسانی اداره کل با همکاری معاونت آموزش ابتدایی و با الهام از هدایت گری های مقام معظم رهبری در خصوص توجه به مقوله ی تفکر در کودکان ، کمیته ی فعالیت های فکری دانش آموز را با اهداف و اصولی چند در جهت تحقق منویات معظم له تشکیل می دهد.

همکاران گرامی آموزش ابتدایی هدف اصلی از فعالیت های فکری در کودکان یا بهتر بگوییم فلسفه برای کودکان)        ( P 4C   تمرین سوال کردن در کلاس درس و یادیگری فکر کردن و کنجکاوی و بحث های گروهی و ممارست در این مقوله است ، که در حال حاضر کم تر در مدارس این چنین کار می شود.


بروز خلاقیت ها و پرورش آن ، تحیر و شگفتی و واکاوی اندیشه ها در داستان های چالش برانگیز خود می تواند در این خصوص مهم تلقی شود.

لذا کتب بسیاری وجود دارد که می تواند در دستور کار معلم قرار گیرد و در کلاس درس به خواندن آن توسط دانش آموز و یا احیانا معلم کلاس پرداخته و در ادامه به طرح پرسش از ناحیه فراگیران و سپس بروز بحث ها و گفت و گو های میان گروهی با تمرکز و هدایت گری معلم صورت پذیرد.

این فعالیت می تواند در زنگ های انشا و یا به صورت تلفیقی در زنگهای املا و بخوانیم و تعلیمات اجتماعی دنبال شود.

در کنار فعالیت قصه خوانی نیز می توان از نمایشنامه بازی در حین خواندن و انجام نقاشی و نیز ارائه ی پرسش های مختلف با توجه به حوزه ی داستان در راستای مهارت های زندگی هم پرداخت. مثلا : یک صندلی علاوه بر نشستن چه کاربردهای دگیری می تواند داشته باشد؟ انسان غیر از سوار هواپیما شدن چگونه می تواند پرواز کند ؟ و ...

از فاواید بحث و تفکر در کلاس بصورت فلسفی می توان به ارتقای توانایی کودک در بیان ایده ها و افکار و برقراری ارتباط ، پرورش حس زیبایی شناسی ، پرورش روحیه ی تفکر خلاق و پژوهشگری ،تقوین تگرش مثبت ، نهادینه کردن درست اندیشیدن در ذهن و ... نام برد.

در این جا می توان از داستان های بومی و محلی استفاده ی شایانی برد. دانش آموزان از داستان های قدیمی ایرانی بیشتر و بهتر ارتباط برقرار می کنند. از داستان های مثنوی گرفته تا داستان های شاهنامه و گلستان سعدی و قابوس نامه و ...

دو کتاب قصه های خوب برای بچه های خوب از مرحوم آذریزدی انتشارات امیر کبیر که 8 جلد دارد و نیز کتاب با مثنوی پشت چراغ قرمز به نویسندگی فریب کلهر از انتشارات نشر شهر می توان نام برد.

برای آشنایی بیشتر در مقوله ی بحث فلسفه و چگونگی پیاده کردن آن در کلاس درس می توان از کتاب فلسفه در کلاس درس ، که مولف آن رون شاو  و مترجمان آن مراد یاری دهنوی و روح الله حیدری است نام برد . این کتاب توسط انتشارات آوای نور به زیور طبع آراسته شده است. کتای دیگری با عنوان داستانهای برای شروع تفکر که رابرت فیشر آن را نوشته و لطفی پور آن را ترجمه نموده و توسط نشر تراوا ( اهواز ) به چاپ رسیده است.